Call for papers

Międzynarodowa konferencja

Życie pośmiertne zakonów rycerskich w Europie Środkowej

3-5 grudnia 2025 r.

Średniowiecze to nie tylko fundamentalny czas powstania Europy znanych nam do dziś państw, ale też mityczna epoką, w której wykształciło się szereg idei i toposów do których lubimy się odnosić do dziś. Choć kolejne stulecia lubowały się w nadawaniu jej cech negatywnych, nazywając ją wiekami ciemnymi, a dominujący styl sztuki od barbarzyńskich Gotów, to jednak jest epoka niezwykła, w której (obok antyku) położono podwaliny pod  tożsamość europejską, kiedy powstały znane do dziś państwa, uniwersytety, uniwersalizm kultury, pojęć i idei, czy toposy literackie, do których często się odwołujemy do dziś ze słynnym mitem Świętego Graala, czy Robin Hooda na czele. Aby głębiej przeanalizować temat wykorzystania narracji, toposów, mitów oraz średniowiecznych symboli w we współczesności – XX i XXI w. – otwieramy serię corocznych konferencji pod tytułem „Żywe średniowiecze / Living Medievalism”. Motywy te wciąż żyją wokół nas, przydawane są im określone znaczenia w zależności od panujących nastrojów społecznych i politycznych, a nawet wydaje się, że mamy ich pewien renesans. Wiele z nich stanowi mity założycielskie dla wielu narodów lub grup społecznych oraz państw, jednak zdarza się, że współczesne badania historyczne i archeologiczne krytycznie odnoszą się do ich genezy. Ponieważ jednak w przestrzeni publicznej (m.in. w wystawach muzealnych, publikacjach, filmie, rekonstrukcjach i inscenizacjach, na pomnikach) istnieje wiele narracji odnoszących się wprost do średniowiecza nasuwają się tu pytania:

• Jak mówić, jak edukować o tych żyjących pośród nas wywodzących się ze średniowiecza narracjach bez podważania dorobku przeszłości?
• Czy same mity oparte o narracje średniowiecze mogą być atrakcyjne dla współczesnych turystów?
• W jaki sposób je ukazywać, aby nie urażać tych, którzy wbrew najnowszym badaniom w nie wierzą?
• Co zrobić z tymi często przebrzmiałymi narracjami o zabarwieniu politycznym we współczesnej Europie?

Spotkania – konferencje składające się z dwóch części – mają na celu wskazanie i zdefiniowanie takich miejsc w Europie Środkowej, omówienia ich tematyki na podstawie najnowszych badań mediewistycznych oraz w części praktycznej dyskusję merytoryczną nad ich wykorzystaniem celem uatrakcyjnienia Euroregionu Pomerania z wykorzystaniem doświadczeń z całej Europy Środkowej. Pierwsza z konferencji zatytułowana: „Życie pośmiertne zakonów rycerskich w Europie Środkowej” poświęcona będzie właśnie zakonom rycerskim (m.in. templariuszom, joannitom, krzyżakom), wokół których przez stulecia narosło wiele mitów i które często stanowią ważny element w promocji wielu miejsc turystycznych w Europie i nie tylko.

Interesują nas referaty dotychczas niepublikowane ukazujące ujęcia szczegółowe, jak i syntetyczne oraz porównawcze dotyczące zakonów rycerskich w Europie Środkowej oraz praktycznego wykorzystania wiedzy o nich oraz ich demitologizacji w codziennym życiu – zarządzaniu dziedzictwem kulturowym, turystyce, rozwoju regionalnym, polityce regionalnej, kreowaniu produktów turystycznych, pracy muzealnej, edukacyjnej oraz ochrony dziedzictwa kulturowego.

Pierwsza konferencja z cyklu „Żywe średniowiecze” odbyła się w dniach 3-5 grudnia 2025 r. w Międzynarodowym Ośrodku Badań Interdyscyplinarnych w Kulicach.

Językiem obrad konferencji był j. polski i angielski. Wydarzenie było tłumaczone symultanicznie. Planowana jest publikacja.

Organizator zapewnił bezpłatny dojazd ze Szczecina do miejsca obrad w Kulicach i z powrotem, noclegi w Kulicach i wyżywienie.

Partnerami cyklu konferencji byli:

Centrum för medeltidsstudier – Historiska institutionen – Stockholm University, Szwecja

Grupa badawcza Medieval History – religion and everyday life – Department of Archaeology, History, Cultural Studies and Religion, University of Bergen, Norwegia

Serdecznie zapraszamy!

W razie dalszych pytań prosimy o kontakt z dr. Pawłem Migdalskim, pawel.migdalski@usz.edu.pl