I międzynarodowe warsztaty archeologiczne

Śmierć – między prehistorią a współczesnością i atrakcją turystyczną. Dziedzictwo wspólnoty w kontekście współczesnego społeczeństwa

Opis

Śmierć od zawsze była nieodłącznym towarzyszem życia. Przypominała o kruchości człowieka i budziła lęk, ale jednocześnie jednoczyła wspólnoty. Każde społeczeństwo próbowało nadać jej sens – poprzez rytuały, wierzenia i tradycje. Z czasem śmierć stawała się nie tylko końcem życia, lecz także jednym z fundamentów kultury i tożsamości ludzi. Wierzenia o życiu po śmierci znajdowały swoje odbicie w obrzędach pogrzebowych. To, jak traktowano ciało zmarłego, podlegało ścisłym zasadom – każdy gest i każdy przedmiot
miał znaczenie. Pogrzeb nie był tylko chwilą pożegnania, ale całym procesem pełnym symboli i rytuałów, do którego przygotowania mogły trwać długo.
Ślady dawnych pochówków wciąż obecne są w naszym otoczeniu. Wyróżniają się w krajobrazie i choć ich pierwotny sens bywa dziś trudny do odczytania, nadal pozostają ważnym elementem naszej przestrzeni.
Podczas warsztatów chcieliśmy pokazać, że zabytki archeologiczne związane z praktykami pogrzebowymi mogą być czymś więcej niż tylko reliktami przeszłości. Mogą stać się atrakcjami archeoturystycznymi, ważnymi dla współczesnego społeczeństwa, a zarazem miejscami budującymi wspólnotę i więź z przeszłością.

Preleganci

Warsztaty poprowadzili znakomici goście z Polski i Niemiec:

Dr hab. Michał Pawleta, prof. UAM – archeolog, badacz społecznych aspektów przeszłości i roli archeologii we współczesnym świecie. Swoją habilitacją uzyskał, przedstawiając studium dotyczące społecznego funkcjonowania archeologicznie kreowanej przeszłości. Jego zainteresowania badawcze obejmują m.in. społeczne funkcjonowanie archeologii, rolę i znaczenie przeszłości w kulturze współczesnej, gender archaeology, archeologię dzieciństwa, teorię społeczną w archeologii oraz zagadnienia ochrony i zarządzania dziedzictwem archeologicznym. Jest również aktywnym popularyzatorem wiedzy o archeologii.

Dr hab. Leszek Gardeła – archeolog specjalizujący się w badaniach nad epoką wikingów. Od wielu lat zajmuje się tematyką magii, biżuterii, uzbrojenia, zwyczajów pogrzebowych oraz kontaktów między Skandynawią a Słowiańszczyzną. Prowadził badania w wielu krajach Europy, m.in. w Polsce, Niemczech, Irlandii, Islandii i Skandynawii. Jest autorem licznych publikacji naukowych. Czynnie działa popularyzując archeologię zarówno poprzez wykłady, artykuły jak również udział w różnego rodzaju produkcjach filmowych.

Dr Agnieszka Matuszewska – studiowała archeologię w Instytucie Prahistorii, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Od 2009 pracuje na Uniwersytecie Szczecińskim. Odbyła staże naukowe na Białorusi (Białoruska Akademia Nauk, Mińsk) oraz w Danii (Uniwersytet w Arhus). Brała udział w badaniach wykopaliskowych między innymi na wczesno brązowej osadzie obronnej w Bruszczewie (Wielkopolska), w Ales Stenar (Szwecja), Mierzynie (Pomorze Zachodnie). Kierowała badaniami związanymi z projektem rekonstrukcji grobowców megalitycznych w Dolicach oraz na wczesno neolitycznym obiekcie typu rondel w Nowym Objezierzu. Oprócz archeologii przedmiotem jej szczególnego zainteresowania jest ochrona i promocja dziedzictwa kulturowego. Znajduje to odzwierciedlenie w działalności edukacyjnej i popularyzatorskiej (wykłady, konkursy edukacyjne, organizacja wystaw i festynów, udział w audycjach radiowych i filmach popularnonaukowych). Z ramienia Uniwersytetu Szczecińskiego jest opiekunem merytorycznym projektu związanego z budową skansenu archeologicznego w Dolicach. Autorka licznych publikacji naukowych.

Frank Wiersema – fotograf, filmowiec, odtwórca, obecnie także student archeologii. Jako fotograf, Frank skupia się na przedstawieniu odtworzonego życia w przeszłości (od pradziejów po XIX wiek), wykorzystuje zdjęcia i filmy jako obiektywny nośnik informacji, zarazem bogaty w naddane treści i znaczenia czytelne dla dzisiejszego (a nie abstrakcyjnego) odbiorcy. Współpracował z wieloma muzeami i skansenami w Europie, a jego prace były wykorzystywane m.in. w materiałach edukacyjnych. Od 2023 roku koordynuje doroczne wydarzenie European Stone Age Gathering w Swifterkamp (Holandia) i Zeiteninsel (Niemcy), ogólnoeuropejski zlot odtwórców epoki kamienia.