Projekt realizowany z Funduszu Małych Projektów (FMP) w ramach Programu Współpracy Interreg VI A Meklemburgia-Pomorze Przednie / Brandenburgia / Polska 2021-2027

Hop w pradzieje / Sprung in Vorgesichte 

Turystyka archeologiczna jest stale rozwijaną gałęzią turystyki, zorientowaną wokół odkrywania odległej przeszłości w otaczającej nas przestrzeni.
 
Z uwagi na swoje położenie, historię i sąsiadującą przyrodą Międzynarodowy Ośrodek Badań Interdyscyplinarnych w Kulicach wpisuje się w szereg obiektów szczególnie atrakcyjnych dla miłośników archeoturystyki.
 
Projekt „Hop w pradzieje” jest naszą pierwszą propozycją wyjścia naprzeciw tym zainteresowaniom.
 
Celem projektu było stworzenie obiektów atrakcyjnych zarówno dla starszych, jak i młodszych pasjonatów przeszłości. W ramach otwartych warsztatów stworzymy rekonstrukcje takie jak obiekty mieszkalne, gospodarcze, groby i ukażemy ich przejście od czasu użytkowania do zapisu kopalnianego, czyli tego, w jakim odnajdują je archeolodzy. Jednocześnie przyświecała nam idea, aby studenci archeologii zyskali doświadczenie w badaniach wykopaliskowych, jak również zyskali „platformę” do nauki tak metodyki badań, jak i upowszechniania swoich wiadomości i odkryć. Nasza propozycja ma na celu wzmocnienie świadomości odnośnie wspólnej kultury i historii w regionie Pomorza po obu stronach Odry. 
 
W ramach projektu przewidujemy następujące wydarzenia: 
 
4-dniowe szkolenie w dniach 11-14.03.2025 r. z wykonywana replik zabytków archeologicznych oraz z szycia odzieży historycznej
 
3-dniowe szkolenie w dniach 13-15.05.2025 r. z budowy „symulatora stanowiska archeologicznego” i ścieżki sensorycznej,
 
Prototyp „symulatora stanowiska archeologicznego” pozwoli na prowadzenie zajęć dydaktycznych w praktycznym wymiarze, ale bez konieczności niszczenia dziedzictwa archeologicznego. W ramach projektu „Hop w pradzieje” symulator stanie się pełnoprawną atrakcją turystyczną, oddaną w ręce osób z regionu. Budowa symulator stanowiska archeologicznego jest pomysłem całkowicie innowacyjnym, nie mająca swojego odpowiednika w Polsce i na świecie. Jego przeznaczeniem jest nauka dzieci, młodzieży i dorosłych sensu badań archeologicznych oraz skali zniszczenia jakim poddawane są obiekty mieszkalne i przedmioty nim staną się zabytkami, w oparciu o przykłady z Euroregionu Pomerania. Symulator będzie składał się z dwóch elementów. Pierwszy, obejmuje część mającą charakter skansenu: dom, jamę zasobową pochówek ciałopalny i szkieletowy. Część druga prezentuje obiekty umieszczone w skansenie, ale po transformacji w zabytki archeologiczne, które dodatkowo muszą zostać częściowo wyeksplorowane w ramach symulacji wykopalisk. Ścieżka sensoryczna, wykorzystująca rekonstrukcje archeologiczne, uzupełni edukacyjne walory symulatora i będzie skierowana do najmłodszych użytkowników. Umożliwi to włączenie w projekt wszystkich grup wiekowych, zarówno dzieci jak i dorosłych.
 
Zorganizowanie 3 wydarzeń popularnonaukowych: 
 
Po stronie polskiej (Kulice):
29.05.2025 (1 dzień) – Festyn popularnonaukowy „Dzień dziecka” na „symulatorze stanowiska archeologicznego” i ścieżki sensorycznej.
 
Po stronie niemieckiej (Gorkow):
24.05.2025 r. (1 dzień) – Szkolenie na temat szans i wyzwań, jakie stoją przez mieszkańcami zabytkowych budynków. Na przykładzie historycznej architektury wsi Gorkow.
25.05.2025 r. (1 dzień) – Festyn popularnonaukowy. Wykład popularnonaukowy na temat lokalnego dziedzictwa archeologicznego i kulturowego dla uczestników z Polski i Niemiec.
 

Podsumowanie realizacji projektu „Hop w pradzieje” / „Sprung in die Vorgeschichte”

W 2025 roku zespół Międzynarodowego Ośrodka Badań Interdyscyplinarnych działający przy Uniwersytet Szczeciński zrealizował projekt „Hop w pradzieje” / „Sprung in die Vorgeschichte”, finansowany ze środków Funduszu Małych Projektów Interreg VI A.
Całkowity budżet projektu wyniósł 42 885 euro.

Beneficjentem projektu był Uniwersytet Szczeciński, natomiast partnerem po stronie niemieckiej – Randow-Oder-Zukunft e.V. z Gorkow.

Projekt realizowany był w ścisłej współpracy transgranicznej, z uwzględnieniem wspólnego dziedzictwa kulturowego regionu Pomorza.

Celem projektu było:

  • rozwijanie innowacyjnych form edukacji archeologicznej i turystyki kulturowej,
  • upowszechnianie wiedzy o wspólnym dziedzictwie kulturowym pogranicza polsko-niemieckiego,
  • wzmocnienie współpracy instytucji naukowych i społeczności lokalnych po obu stronach granicy,
  • stworzenie trwałych narzędzi edukacyjnych dostępnych dla różnych grup wiekowych.

Odbiorcami projektu byli:

  • studenci kierunków archeologicznych i humanistycznych z Polski (Uniwersytet Rzeszowski, Uniwersytet Jagielloński, Uniwersytet Gdański, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytet Szczeciński, Akademia Sztuki w Szczecinie) oraz z Niemiec (Humboldt-Universität zu Berlin),
  • dzieci i młodzież szkolna (szkoły z Reska, Szczecina, Argemunde),
  • mieszkańcy lokalnej społeczności w Kulicach i Gorkow.

W ramach projektu przeprowadzono:

  • szkolenie z metodyki szycia strojów historycznych oraz wykonywania replik zabytków archeologicznych z wykorzystaniem dawnych technik, które poprowadzili specjaliści z Muzeum Archeologiczne w Biskupinie –Joanna Witulska i Albin Sokół;
  • szkolenie i wybudowanie ścieżki sensorycznej oraz symulatora stanowiska archeologicznego – innowacyjnych narzędzi dydaktycznych, umożliwiających prowadzenie zajęć praktycznych bez ingerencji w autentyczne stanowiska, które poprowadził rekonstruktor i praktyk archeologii eksperymentalnej Piotr Kasprzyk;
  • festyn popularnonaukowy „Domowa archeologia” / „Archäologie zu Hause” oraz popularnonaukowe prelekcje w Gorkow, zorganizowanym przy wsparciu członków stowarzyszenia Randow-Oder-Zukunft e.V.;
  • „archeologiczny Dzień Dziecka” w Kulicach, skierowany do lokalnej społeczności, zorganizowanym dzięki zaangażowaniu  pracowników i studentów Katedry Archeologii Uniwersytetu Szczecińskiego;

Najważniejszym rezultatem projektu było stworzenie prototypu symulatora stanowiska archeologicznego oraz ścieżki sensorycznej, które stanowią, ogólnodostępne narzędzia edukacyjne o wysokim potencjale dalszego wykorzystania.

Projekt przyczynił się do:

  • podniesienia kompetencji studentów i edukatorów,
  • zwiększenia świadomości społecznej w zakresie ochrony dziedzictwa archeologicznego,
  • wzmocnienia kontaktów transgranicznych i budowania wspólnej narracji o historii regionu Pomorza.

Relacje z realizacji projektu dostępne są na stronie internetowej Ośrodka oraz w mediach społecznościowych – na profilu Facebook MOBI US & Akademia Kulice.